ՃԱՐՏԱՐԱՊԵՏՆԵՐԸ ԴԺԳՈՀՈՒՄ ԵՆ



Նյութի հեղինակ՝ Անահիտ Եսայան
Տպագրվել է ՙՀայոց աշխարհ՚ օրաթերթում, 27-28.01.2010


Երիտասարդական պալատը չափազանց փութկոտությամբ քանդեցին, բայց տարիներ շարունակ տեղը պարապ է մնում: Նոր սեփականատերը բազմիցս է խոսել Երիտասարդական պալատի տեղում աշխարհի 7¬րդ հրաշալիք կյանքի կոչելու մասին, բայց առայժմ ցանկությունից այն կողմ չի անցնում:
   Օրերս հեռուստաալիքները ծանուցեցին, թե տարածքում նոր համալիրի նախագծի մրցույթ է հայտարարվել: Ընդ որում, ներկայացուցչական մրցույթ, քանի որ շուրջ 300 նախագիծ է ներկայացվել հայ եւ օտար ճարտարապետների կողմից:
   Անձամբ իմ տպավորությունն այնպիսին է, թե այս անգամ էլ ձեռի հետ, ոտքի վրա է կազմակերպվել ամեն ինչ:
   Իսկ ի՞նչ կարծիքի են մասնագետները:
   
   ՆԱՐԵԿ ՍԱՐԳՍՅԱՆ ¬ Հայաստանի գլխավոր ճարտարապետ, քաղաքաշինության փոխնախարար
   
   ¬Հենց սկզբից պաշտոնապես հայտարարեմ, որ քաղաքաշինության նախարարությունը եւ հանրապետության գլխավոր ճարտարապետը կազմակերպական ոչ մի կապ չունեն մրցույթի հետ:
   Իսկ ընդհանրապես պատվիրատուին մրցույթ հայտարարել հորդորողներից մեկը ես եմ եղել: Այս պարագայում միակ ճիշտ լուծումը մրցույթն էր: Ցավոք, գաղափարը լավն էր, արդյունքը` շատ տխուր, որովհետեւ ճարտարապետական մրցույթները բոլորովին այլ բովանդակություն ունեն: Դա բռնցքամարտի ռինգ չէ, որտեղ մեկը հաղթում է, մյուսը` պարտվում: Ամենաքիչը, ինչի մասին ճարտարապետները մտածում են (կամ առհասարակ չեն մտածում), մրցույթում հաղթելն է: 
   Ճարտարապետական մրցույթի նպատակը լայն հասարակայնությանը տարբեր լուծումներին, գաղափարներին եւ հնարավորություններին ծանոթացնելն է, մանավանդ ճարտարապետներն այդպիսով հնարավորություն են ստանում դուրս գալ արվեստանոցներից եւ համեմատվել միմյանց հետ` աշխարհում գոյություն ունեցող տարբեր հոսանքների համատեքստում շփվելով բնագավառի առաջընթացին: Այս տեսակետից, կարծում եմ, մրցույթը չկայացավ:
   Այսօր ակամա հիշել եմ ութերորդ դասարանում ունեցած նամակագրությունս Հովհաննես Շիրազի հետ: Իր նամակում նա գրել էր, որ մեր ազգի խնդիրները հիմնականում պայմանավորված են հայ ժողովրդի սնամեջ օտարամոլությամբ: 
   Այն ժամանակ փոքր էի, միտքը լավ չէի ըմբռնել: Հիմա այստեղ` օտարներին ծափ տալու, խոնարհվելու, այստեղ բերելու եւ, ի վերջո, արհամարհական վերաբերմունքի արժանանալու վիճակ է: Ի՞նչ ասել է` 3 օր աշխատել, որոշել եւ թողնել գնալ: Այս վերաբերմունքը ճարտարապետական հասարակության լուրջ վրդովմունքն է առաջացրել:
   Չեմ ուզում խոսել ժյուրիի (մասնագիտական կազմի) կողմից մրցութային պայմանների կոպիտ խախտումների մասին, ավելի իրազեկները կվկայեն, բայց որ տեղի ունեցածը ցավալի երեւույթ է, փաստ է: Ի՞նչ ենք մտածում անել: 
   Արդեն իսկ հանձնարարել է ճարտարապետության թանգարանի ղեկավարությանը, որպեսզի մրցույթի նյութերը ձեռք բերելու ուղղությամբ աշխատանք տանեն, որ մենք գոնե մեր միջոցներով կարողանանք ցուցադրել մրցույթի ներկայացված գործերը, թե չէ` ոչ մեկը մյուսի նախագիծը չի տեսել, ծանոթ չէ: Խորապես համոզված եմ, որ հատկապես հայ ճարտարապետները` Հայաստանում թե արտերկրում ապրող, շատ հետաքրքիր, կոնցեպտուալ առաջարկներ ներկայացրած կլինեն:
   Կարծում եմ, նման մրցույթներ անցկացնելը լուրջ ժամանակ է պահանջում: Ի վերջո, շատ կարեւոր է հասարակության մասնակցությունը, ընդ որում, ե°ւ պրոֆեսիոնալների, ե°ւ պարզ քաղաքացիների: Իսկ լավ կլիներ, որ ոչ թե ժյուրին որոշում կայացներ, այլ բնակչությունը, եւ վերջինս էլ համադրվեր պրոֆեսիոնալների տեսակետին: 
   Այս մրցույթը, իր տեսակի մեջ առաջինը լինելով, բոլոր հնարավորություններն ուներ մրցույթների անցկացման բնագծում լուրջ զարգացում ապահովելու: Հավելեմ միայն, որ Շիրազի ասած ՙսնամեջ օտարամոլության՚ փայլուն դրսեւորումներ արդեն կարելի է հանդիպել մեր թերթերում, ուր զետեղված ֆրանսիացի կամ իտալացի հեղինակների` հայ իրականության հետ ոչ մի կապ չունեցող նախագծերի վերաբերյալ հիացական խոսքեր են ասվում: 
   Եթե մեզանից մեկը այդպիսի նախագիծ աներ, կասեին` սա ի՞նչ է, դուք խեղաթյուրում եք քաղաքի ազգային դեմքն ու դիմագիծը, եւ այլն, եւ այլն: Սա սնամեջ օտարամոլության դրսեւորում չէ՞: 
   Համոզված եմ, ունենք տաղանդավոր, առաջատար, լուրջ ճարտարապետներ, որոնք Հայաստանում եղանակ են ստեղծում: 
   Ավելին` բազմաթիվ ճարտարապետների վերաբերյալ տեղեկատվական նյութերը, որ այսօր գտնվում է մի քանի հոգու ձեռքում, որոշակի փոփոխություններով հանգիստ կարելի է այլ տեղերում իրականացնել: Մինչդեռ այս պահին ոտնահարվում են հեղինակային իրավունքի հետ կապված խնդիրները: Կարծում եմ, բոլոր նախագծերը, եղած նյութը պարտադիր պիտի տպագրվեն, որ հետո մտքերի, գաղափարների յուրացման, հեղինակային իրավունքների ոտնահարման խնդիրներ չառաջանան: 
   ¬Պատվիրատուն անընդհատ հայտարարում էր, թե պատրաստվում է աշխարհի յոթերորդ հրաշալիքը բերել Երեւան...
   ¬Այս ամենի մեջ մեծ է նաեւ պատվիրատուի մեղքը: Նախ, կոպիտ խախտում է առաջին մրցանակի բացակայությունը: Եւ կամ` ինչ ասել է` ժյուրիի կազմում եղած 4-5 ճարտարապետներ որոշում են, որ 300 հոգուց առաջին մրցանակի արժանի մեկը չկա: Եթե 4-5 ճարտարապետ (իտալացի, ճապոնացի, միակ հայը` ՃՄ նախագահ Մկրտիչ Մինասյանն է եղել) գտնում է, որ 300 ճարտարապետ չի կարողացել խնդիրը լուծել, արդեն անհեթեթ է: Պրոֆեսիոնալ էթիկայի կոպիտ ոտնահարում է: Հարց է ծագում` ի՞նչ չափանիշեր են գործել:
   Շարունակելի
   
   Հ.Գ.- Մեզ հասած տեղեկություններով, մրցույթի արդյունքներից դժգոհ է նաեւ Երեւանի քաղաքապետ Գագիկ Բեգլարյանը:


Երիտասարդական պալատը չափազանց փութկոտությամբ քանդեցին, բայց տարիներ շարունակ տեղը պարապ է մնում: Նոր սեփականատերը բազմիցս է խոսել Երիտասարդական պալատի տեղում աշխարհի 7¬րդ հրաշալիք կյանքի կոչելու մասին, բայց առայժմ ցանկությունից այն կողմ չի անցնում:
   Օրերս հեռուստաալիքները ծանուցեցին, թե տարածքում նոր համալիրի նախագծի մրցույթ է հայտարարվել: Ընդ որում, ներկայացուցչական մրցույթ, քանի որ շուրջ 300 նախագիծ է ներկայացվել հայ եւ օտար ճարտարապետների կողմից:
   Անձամբ իմ տպավորությունն այնպիսին է, թե այս անգամ էլ ձեռքի հետ, ոտքի վրա է կազմակերպվել ամեն ինչ:
   Իսկ ի՞նչ կարծիքի են մասնագետները:
   
   ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ՄՈՒԹԱՖՅԱՆ
   Ճարտարապետ 
   ¬Մրցույթը հայտարարող պատվիրատուն մեր հայրենակիցն է` Հայաստանի ճարտարապետների միության եւ Համաշխարհային ճարտարապետների միության հովանու ներքո: Եթե մարդը մասնակցում է մրցույթին, բնականաբար արդյունքը պիտի տեսնի: Հիմա, շուրջ 300 հոգի է մասնակցել, բայց էականը ոչ թե այն է, որ Պողոսը մասնակցեր, Պետրոսը` ոչ, այլ էականը ժյուրիի կազմի վերաբերմունքն է ընդհանրապես ճարտարապետների նկատմամբ: Ժյուրիի կազմում միակ հայը ՃՄ նախագահ Մկրտիչ Մինասյանն է եղել:
   Ընդհանրապես չափազանց վատ էր կազմակերպված մրցույթը: Հենց սկզբից ասեմ, որ մրցույթի նյութերը թերի էին, ինչի մասին բացատրագրում նշել եմ: Մրցույթի հիմնական պայմանն այն էր, որ նրա բոլոր նյութերը պիտի ցուցադրվեին: Բայց սա եւս շատ վատ էր կազմակերպված: Հենց հիմա էլ Մոսկվայի տանը ցուցադրվում են մրցույթի ներկայացված մի քանի նախագծեր: Երբ 300 նախագիծ է ներկայացված, առնվազն 30¬ը պիտի ցուցադրվեին: 
   Ի վերջո, նմանօրինակ մրցույթը այսքան աննկատ, հանրության, ԶԼՄ¬ների ուշադրությունից դուրս չպետք է լիներ: Այս ամենից ծածկադմփոցի հոտ է գալիս: Ի վերջո, 300 հոգի են մասնակցել, առաջին մրցանակ չկա: Այս անկազմակերպ վիճակը աշխարհի մակարդակով մեծ ռեզոնանս կտա:
   Ինչո՞ւ առաջին մրցանակ չի տրվում, ի՞նչ է, այսպիսով փողի տնտեսում է արվում: 300¬ի մեջ առաջինը չես կարողանում գտնել, ինչ է, 3000 հոգի պիտի մասնակցի, որ գտնե՞ս: Ճիշտ հասկացեք, խնդիրը հաղթել¬չհաղթելը չէ, ավելի կարեւորում եմ մրցույթի կազմակերպումը:
   Կարծում եմ, կազմակերպչական հարցերին պարզապես մատների արանքով են նայել: Կարելի էր 2 օրում մասնակիցների աշխատանքներն ամփոփող բուկլետ հրատարակել: Իսկ 300 աշխատանքը արդեն ինֆորմացիոն բազա է, մանավանդ 200¬ից ավելին աշխարհի առաջատար ճարտարապետների գործեր են: Հարց է ծագում` ո՞րն է այս անկազմակերպ վիճակի պատճառը: 
   Իմ կարծիքով, նախեւառաջ պատվիրատուն, մրցույթ հայտարարողը չգիտի իր անելիքը: Տարածքը գնել է, բայց չգիտի ի՞նչ անի: Կրակն է ընկել: Չգիտի բնակելի շե՞նք կառուցի, թե՞ հյուրանոց, առեւտրային կենտրո՞ն, թե՞ դիսնեյլենդ: 
   Ստիպված (խորհուրդ են տվել) մրցույթ է հայտարարել, ճարտարապետները բազմաթիվ գործեր են ներկայացրել, որոնց վերաբերյալ ինքը պիտի որոշում կայացնի: Բայց... 
   Ի դեպ, արդեն իսկ մրցույթի կազմակերպչական մակարդակի վերաբերյալ դժգոհություններս հայտնել եմ ՃՄ նախագահին: Այս մրցույթը պիտի լավագույնս լուսաբանվեր, բայց այդպես չեղավ: Ընդհանրապես հանրային իրազեկում տեղի չունեցավ: Գործի լրջությունը չհասկացան: Որոշներին թվում է, թե մեկ քայլով կարելի է մրցույթ հայտարարել, մեկ այլ քայլով` օլիմպիադա կազմակերպել եւ այլն: 
   Նմանօրինակ մրցույթը շաբաթներ, նվազագույնը մեկ ամիս պիտի տեւեր: Ութ օր առավոտից երեկո, 12 ժամ եթե աշխատեին, ընդամենը կծանոթանային բոլոր նախագծերին: Ոչ մեկը դա չի արել: Էլ չեմ խոսում քննարկումների մասին, բացատրությունների թարգմանությունների մասին, որոնք չեն արվել: 
   
   ՆԱՐԲԵ ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ 
   Ճարտարապետ
   ¬Փաթեթի մեջ թերի բաներ շատ կային: Հարյուրավոր գործեր են ներկայացվել, ինչը նշանակում է` Հայաստան անունը աշխարհով մեկ շոշափվում է: Ուստի ցանկալի կլիներ, որ նշվեր նախկին շենքի, այն նախագծող ճարտարապետների մասին: Չէ՞ որ Երիտասարդական պալատը իր հետքը թողել է մեր քաղաքի վրա: Կարծում եմ, դա կօգներ օտար ճարտարապետներին, որ այլ կերպ վերաբերվեին տարածքին: 
   Մրցույթի համատեքստում մենք շփվել ենք օտար ճարտարապետների հետ, որոնք դժգոհ էին տեղեկատվության պակասից: Ողջունելին այն է, որ առաջին անգամ միջազգային մրցույթ էր կազմակերպվում, այն էլ` Ճարտարապետների միջազգային միության կողմից, բայց բացասականն այն է, որ վերջինս շատ վատ էր կազմակերպել մրցույթը: Կարծում եմ, պիտի բծախնդրորեն հետամուտ լինենք` պարզելու, թե ինչու այսպես եղավ: 
   
   ՄԵՐՈՒԺԱՆ ՄԻՆԱՍՅԱՆ
   Ճարտարապետ
   ¬Տպավորություն չստեղծվի, թե դժգոհ ենք, քանի որ մեր արվեստանոցը (ՙՍտորակետ՚) չի ընտրվել: Տարեկան 7-8 մրցույթի ենք մասնակցում եւ շահելը չէ մեր նպատակը: Եւ այն, ինչ ասում ենք, շտկելու նպատակ է հետապնդում, որ հետագա մրցույթների ժամանակ նման բաներից խուսափեն:
   Մրցույթի կետերից մեկը տարածքում գոյություն ունեցող 4 հարկանի շինությունը (լողավազանը) պահպանելն էր, բայց աշխատանքների մեջ ցուցադրված գործեր կային (2¬րդ եւ 3¬րդ տեղը շահած), որոնք այս կետը հաշվի չէին առել:
   Ֆրանսիացի ճարտարապետի (2¬րդ տեղը շահած) նախագծում առկա լուծումներն ընդհանրապես հակասում են կառուցապատման սեյսմակայունության պահանջին (9 բալին դիմանալու):
   Ընդհանրապես շատ խախտումներ ենք արձանագրել, բայց հատկապես կուզենայի անդրադառնալ մրցույթի այն պայմանին, ըստ որի կազմակերպիչները պարտավորվում են արդյունքները հրապարակելուց հետո նախագծերը ցուցադրել Մոսկվայի տան ցուցասրահում, որը բաց է բոլորի համար: Ըստ իս, բոլոր գործերը պիտի ցուցադրվեին: Կարեւորն այն է, որ հասարակությունը լուրջ մասնակցություն ունենար եւ ծավալվեր իսկական քննարկում:






 © 2009 - 2010. Neo ARCH Lab & Sarhat Petrossian. All right reserved. 
4 comments