ՀԱՎԱՔՎԵԼ Է 23 000 ՍՏՈՐԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆ

Հարցազրույց  ճարտարապետ Սարհատ Պետրոսյանի հետ, ով Մոսկվա կինոթատրոնի ամառային դահլիճի պաշտպանության ստորագրահավաքի նախաձեռնողներից

Սարհատ, ստորագրահավաքը վերջացավ,  քանի՞ ստորագրություն ունեք:
 

Մեկ շաբաթվա ընթացքում 23.388 ստորագրություն, որոնք ուղարկվել են նախագահին, ԱԺ նախագահին, կաթողիկոսին և վարչապետին` չորս հիմնական պահանջով, որոնք հիմնականում վերաբերում են Մոսկվա կինոթատրոնի ամառային դահլիճը չքանդելուն: Չորս հիմնական պահանջներն են` առաջին` այն հանվել է հուշարձանների ցանկից օրենքի կոպիտ խախտումով, երկրորդ`  ճարտարապետական հանրությունը գրեթե վստահ է, որ այն ճարտարապետական արժեք է և չպետք է քանդվի, երրորդ` սա շարունակությունն  է քաղաքի հետ անխնա ձևով վարվելու և պատմանական շերտերը չպահպանելու, 4-րդ` հասարակությունը պահանջում է, որ նման կարգի քաղաքաշինական գործընթացներում ինքն իր կարծիքն արտահայտելու հնարավորություն ունենա և իրենից գաղտնի ոչինչ չարվի:

Սարհատ, մինչ այդ էլ պայքարում էիք Հյուսիսային պողոտայի,  Բուզանդի փողոցի համար, բայց արդյունք չեղավ: Ինչո՞ւ հանկարծ այս մի կետից այսքան մեծ աղմուկ:
Այն ժամանակ էլ արդյունք եղավ. օրինակ` Հին Էրիվան թաղամասի կառուցումը մեր այն ժամանակվա ցույցերի արդյունքն  է, որը սկսվել է 2004-ից, երբ մենք նոր էինք ավարտել, և  «անլվա» ճարտարապետներով ինչ-որ արդյունքի հասանք: Բնականաբար, հիմա խնդիրը մի քիչ ավելի լոկալ է, բայց  նաև մի քանի փաստ կա, որոնք իսկապես ազդում են այս ամենի վրա: Առաջինը` ինտերնետի շատ մեծ հնարավորությունն  է. այս նախաձեռնությունն ինտերնետում է կայացել և զարգացել` հանձին facebook սոցիալական ցանցի: Երկրորդ ամենակարևոր խնդիրն այն է, որ երբ մենք այն ժամանակ պայքարում էինք Երևանի 17-18-րդ  դարի պատմական շենքերի համար, ոչ բոլոր ճարտարապետներն էին, որ կիսում էին մեզ հետ այն կարծիքը, որ այդ շենքերն արժեքավոր են, որովհետև զուտ խորհրդային տարիների ճարտարապետական կրթության ամենամեծ բացերից մեկն այն  է, որ նախասովետական Երևանը գյուղաքաղաք է եղել, և ինչ-որ  չէր կառուցվել մինչև ռուսների Հայաստան մտնելը, դրանք արժեքավոր չէին: Բացի այդ, այս անգամ ոչ թե ինչ-որ մեկն իր շահի համար է անում, այլ հայոց եկեղեցին, որի մի մասն ենք: Ինքս էլ` որպես եկեղեցու հետևորդ, մի քիչ նեղվում եմ, երբեմն էլ զայրանում, որ այն եկեղեցին, որի մի մասն եմ, նորից շարունակում է կրկնել այն նույն սխալները, ինչ  խորհրդային տարիներին: Բացի այդ, եթե Հյուսիսային պողոտայի դեպքում իմանում էինք այն ժամանակ, երբ բուլդուզերները գալիս էին շենքը քանդելու, հիմա կառավարության համեմատաբար թափանցիկ աշխատելու արդյունքում մենք որոշումը դեռ քննակման մակարդակում ենք իմանում: Այստեղ ես շատ եմ կարևորում այն  փաստը, որ շատ երիտասարդներ մեզ միացան. երկու կարևոր մոտեցում կա` նախ իրենք դեմ էին, որ քաղաքի պատմական շերտը չի պահպանվում, երկորդ` ամենակարևոր փաստը` նոր կառուցվող ճարտարապետության անորակությունն է: Օրերս մի քաղաքացի շատ տիպիկ բնորոշում տվեց` անվանելով ներկայիս ճարտարապետությունը պսևդո: Ինձ ուղղակի հիացնում է, որ մենք ունենք նման քաղաքացիներ, որովհետև մեզ` երիտասարդ ճարտարապետներիս էլ  դուր չի գալիս այն, ինչ վերջին 20 տարվա ընթացքում կառուցվում է:

Օղակաձև այգու մեջ վեր է խոյանում անհասկանալի մի  շենք. չե՞ք մտածել նմանօրինակ մի ակցիա կազմակերպել դրա համար: Եվ, առհասարակ Ձեզ` որպես ճարտարապետի, այն դո՞ւր է գալիս:
Ինքս էությամբ ժողովրդավար եմ և գտնում եմ, որ քաղաքաշինությունն  էլ պետք է լինի ժողովրդավար, և չպետք է լինեն գլխավոր մասնագետներ: Պարզապես պետք է ստեղծվի նորմաների բազա, որը համակարգում է քաղաքը,  որովհետև եթե մի հոգի պատասխանատու լինի քաղաքի համար և իր էսթետիկ և ոչ էսթետիկ ցանկությունների հիման վրա շենք կառուցվի, դա նախևառաջ կոռուպցիայի բուն է, երկրորդ` անարդար է, որովհետև կարող է  նրան դուր է գալիս, բայց մնացածին` ոչ: Իսկ ինչ վերաբերում է Ձեր ասած շենքին, ապա այն ինձ դուր չի գալիս, ինչպես և վերջին 20 տարվա ընթացքում կառուցված շատ շենքեր: Մենք` ճարտարապետներս, դժգոհ ենք` ինչ են անում, դրանց մեջ պատմականությունը չի պահպանվում: Այստեղ կան արտաքին և ներքին գործոններ. արտաքին գործոնները  չենք քննարկում` կոռուպցիան է, պետական համակարգի անկատարությունը, բայց ներքին գործոնն այն է, որ ճարտարապետներն իրենց դիրքորոշումը չեն հայտնում, և վերջին 20 տարվա մեջ մենք չունենք ճարտարապետության ոլորտի պետական պաշտոնյա, ով  դեմ գնա իր վերադասի ցանկությանը («չաճեցնի» հերթական բարձրահարկ շենքը), և հրաժարական տա իր պաշտոնի համար: Վերջին տասը տարվա մեջ Հյուսիսային պողոտայով սկսվեց ճարտարապետի որպես մասնագետի հեղինակազրկումը:

Ի՞նչ եք կարծում, կարո՞ղ է սա զսպաշապիկ հանդիսանալ հետագայում մյուս ճարտարապետական շինությունների համար:
Այս աննախադեպ նախադեպը կարող է լինել այն ժամանակ, եթե մենք` ճարտարապետներս, ապացուցենք, որ մենք միայն Մոսկվա կինոթատրոնը չենք պաշտպանում, մենք դրան պետք է հասնենք: Ամառային կինոդահլիճը պետք է հետ վերադառնա հուշարձանների ցանկի մեջ, վերականգնի իր նախնական տեսքը, և Ճարտարապետների միությունը, որն այս օրերի ընթացքում իր հեղինակությունը բարձրացրեց, ուղղակի ակումբից վերածվի գործող  կազմակերպության: Մենք ինքներս պետք է մոտեցումը փոխենք:

Այուամենայնիվ, եթե որոշենք փոխվել, ի՞նչ եք կարծում,  դեռ պահպանվո՞ւմ է Երևան քաղաքի տեսքը, ինչ-որ բան հնարավո՞ր է փրկել: Կարելի՞ է  պատկերացնել, որ ինչ-որ ժամանակ Հյուսիսային պողոտան կարող է վերանալ:
Ինձ թվում է` Հյուսիսային պողոտան չի կարող վերանալ, դեռ այն պետք է ավարտվի: Հյուսիսային պողոտան մի հատ լքված թաղամաս է, ուղղակի չի կարելի քաղաքի հետ այդպես դանակով դաժան վարվել, որովհետև արդյունքը տեսնում ենք: Եվ եթե 20 տարի հետո Հյուսիսային պողոտայի շենքերը քանդելու խնդիր դրվի, ես նույն ձևով պայքարելու եմ այդ շենքերի համար, որովհետև կնշանակի նույն սխալն ենք կրկնում: Հյուսիսային պողոտայի հեղինակները որքան էլ սխալ գտնվեցին, բայց դա այսօր մեր տգիտության, խավար մտածելակերպի ժամանակների արդյունքն է, և դա պետք է մնա այնքան, որ մենք այլևս նման սխալ չկրկնենք:

Եկեղեցին չի հավատում ձեր անկեղծ մղումներին, պայքարին, ինչո՞ւ չկա երկխոսություն:
Ինձ թվում է` կապը մեր և եկեղեցու մեջ լավ չի աշխատում, այսինքն` շփումը միջնորդավորված է, և միջորդավորված շփման արդյունքում, այն վերաբերմունքը... իրենք չեն լսում, կամ եթե լսում են, ուրիշ ակնոցով են նայում: Եկեղեցին այն կարծիքն է, որ սա ինչ-որ մի աղանդավորական շարժում է:

Ինչո՞ւ հանկարծ Ճարտարապետների միությունն այս աստիճան ակտիվացավ:
Միշտ էլ ակտիվ էր, բայց այսքան միասնական չէր: Սա իսկապես Երևանի ամենամոդեռն կառույցներից մեկն է: Բացի այդ, երկրում վերջին 2-3 տարիների ընթացում ինչ-որ բան է փոխվել.  և' քաղաքացիական դիրքորոշում կա, և' նախարարների ցանկում կարելի է տեսնել մարդիկ, ովքեր թեև գործնականում դեռ այնքան էլ ակտիվ չեն, բայց մի փոքր այլ են: Այս կառավարությունը, համեմատած նախորդ կառավարությանը, մի քայլ առաջ է և գտնվում է որակապես նոր մակարդակի վրա, որն իր որոշումները քաջություն ունի փոխելու. Օրինակ` դրա վառ ապացույցն է Ջրվեժի դենդրոպարկը, որը կառավարությունը բնապահպանական կազամակերպությունների ճնշման հետևանքով իր որոշման մեջ փոփոխություն կատարեց: Սա այն կառավարություն է, որը տեղեկատվությունը շատ բաց հրապարակում է: Չեմ ասում ամեն  ինչ լավ է աշխատում, պարզապես կան քայլեր, որոնք նախադեպ են ստեղծում, ու դա լավ է:

Օրերս մտավորականները նամակով դիմեցին կաթողիկոսին. ի՞նչ եք կարծում, ի՞նչ կլինի այսքանից հետո:
Ինձ թվում է` հաղթելու է խոհեմությունը և նաև այն կողմը, ով ավելի լավ է հինավորում իր դիրքորոշումը:

Թե՞ ով ավելի ուժեղ է:
Ես չեմ կարծում, կարծում եմ այդ ժամանակները անցել են:

Բայց եթե հաղթեն կառավարությունն ու եկեղեցին, կասեն, որ ուժեղ են նրանք:
Եթե այդպես լինի, ապա ես կասեմ, որ մենք մեկ անգամ ևս կորցրեցինք այն հույսը, որ մենք նույնիսկ շատ լինելու դեպքում էլ որևէ բանի չենք հասնում: Բայց ես առավել քան վստահ եմ, որ սա ինչ-որ արդյունք է ունենալու, և կարող է գտնվեն լուծումներ:
 
ԶՐՈՒՑԵՑ ՍԻՐԱՆՈՒՅՇ ՊԱՊՅԱՆԸ



 © 2009 - 2010. Neo ARCH Lab & Sarhat Petrossian. All right reserved. 
Post a Comment